Krak Tourist

Biuro Podróży

 

 

Przewodnicy po Krakowie

  1. pl
  2. ru

+ 48 501 050 939

                                 JEDNODŃUWKA FUTURYSTUW mańifesty futuryzmu polskiego

                                         wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską!

 

                  Tak pewnie krakowscy gazeciarze zachwalali pierwszy manifest futurystów.

                         Wydano go w Krakowie 30.06.1921 roku.

 

⚡️Nie można tej rocznicy pominąć, bo przecież futuryzm to jeden z pierwszych w Polsce ruchów awangardowych w sztuce. Futurystami byli: Jerzy Jankowski, Bruno Jasieński, Stanisław Młodożeniec, Anatol Stern, Aleksander Wat, Tytus Czyżewski i Adam Ważyk.

 

⚡️W 1919 roku powstał klub futurystyczny „Katarynka”, którego członkowie, mieli uprawiać sztukę uliczną i drażnić bardziej wyrafinowanych odbiorców. Pierwszy wieczór poetycki „Katarynki”, nazywany „poezowieczorem”, odbył się 13 marca 1920 roku w podziemiach domu akademickiego Bratniak na ul. Jabłonowskich. Krakowscy aktorzy Teatru Słowackiego czytali futurystyczne wiersze.

 

⚡️Poetyckie wieczory odbywały się w Domu Artystów na pl. Św. Ducha (dzisiaj ul. Szpitalna) lub

w wynajmowanej od UJ sali Kopernika w Collegium Novum. To tam czytający wiersze Jasieński siedział tyłem do publiczności i doszło do wielkiej awantury. Uniwersytet więcej nie wynajął sali futurystom.

 

⚡️Dwa lata później przeniesiono się do „Gałki Muszkatołowej”. Była to salka w Esplanadzie, nazywana kwaterą operacyjną futurystów. ( kamienica na rogu ulic Krupniczej i Podwale).

 

⚡️Kiedyś wieczorek poetycki odbywał się w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie. Wiersz Młodożeńca "Moskwa" wspaniale recytowała Irena Solska, aplauz mieszał się z gwizdami i tupaniem, aż na widowni doszło do bójki. Skutek podobny jak na Uniwersytecie.

 

                  Oto fragment wiersza:

                  tu-m czy-m ta-m?

                  tam-tam TAM -TU-M- -tam-tam

                 TAM tam-tam-tam

                 TAMTU-M TU-Mczy-m tam-tam?

                 tam-tam? czy-m tam?

 

⚡️Mityngi poetyckie odbywały się w latach 1918-1922 na krakowskim Rynku Głównym. Anatol Stern tylko z przewiązaną muślinową opaską na biodrach wygłaszał swój wiersz "Nagi człowiek w śródmieściu". Dwaj prawie nadzy koledzy ciągnęli furmankę, na której goły mężczyzna grał na fortepianie (podobno woźnicą był Julian Tuwim, a pasażerem Słonimski lub Lechoń).

 

⚡️Z futurystami związany jest najgłośniejszy proces o obrazę uczuć religijnych w przedwojennej Polsce. W Wilnie w listopadzie 1919 przeczytano wiersza "Uśmiech Primavery" Anatola Sterna i za słowa:"

           – A na tacy złocistej, sam Bóg, jak lokaj,

           aromatyczny, soczysty w kieliszku poda mi tokaj."

Stern został skazany na rok "twierdzy". Po protestach znanych literatów skrócono mu pobyt w więzieniu do 3 miesięcy!

 

                      Futuryści w Krakowie

29 czerwca 2020

    tel. +48 501 050 939

   tel. +48 502 087 153

  e-mail: kraktourist@gmail.com