tel. +48 501 050 939

   tel. +48 502 087 153

  e-mail: kraktourist@gmail.com

Krak Tourist

   Biuro Podróży

Przewodnicy po Krakowie

  1. pl
  2. ru

+ 48 501 050 939

4 grudzień kojarzy nam się z górnikami i ich patronką Barbarą.

Zapomnieliśmy, że w średniowieczu pod jej opiekę uciekali się ludzie związani z wodą- flisacy,
żeglarze i rybacy. Mikołaj Rej nazywa ją patronką „ludzi wodnych”. Sebastian Fabian Klonowic
w swoim poemacie „Flis, to jest spuszczanie statków Wisłą..” przytacza pieśń o świętej Barbarze
śpiewaną na barkach: 

               
              "Tam mądry rotman siedząc na swej barce 
                Złożył onę pieśń o świętej Barbarce.."


To patronka ludzi, którzy narażeni byli na wypadki i śmierć. Miała chronić przed cierpieniem i nagłą śmiercią. Wierzono także, że owa święta „przybywa z pociechą w ostatnich sekundach życia, jest więc patronką dobrej śmierci”.
Udając się w podróż, pielgrzymkę czy na wojnę zaopatrywano się w wizerunki i druczki z modlitwami do św. Barbary Barbary wzywano w czasie epidemii np. „czarnej śmierci”. Była też patronką kaplic cmentarnych.
Krakowski kościół św. Barbary stoi w miejscu takiej cmentarnej kaplicy.

 

Żywot św. Barbary mówi o jej ucieczce z więzienia przez prawie niewidoczną szczelinę w murze.
Nic dziwnego, że została przez górników uznana za "swoją świętą". Jedno z górniczych przysłów brzmi :"Gdy górnik pracuje w nocy, to św. Barbara stoi przy pomocy”.
 

 Złapana przez własnego ojca, zginęła z jego ręki. Za ten czyn ojciec Barbary został srodze ukarany-  uderzył w niego piorun. Huk skojarzono z artyleryjskim wystrzałem, stąd św. Barbara jest też patronką artylerzystów. 
 
Jej opieki szukają także hutnicy, kamieniarze, kowale, ludwisarze, strażnicy, więźniowie, murarze i architekci. W czasie wojny stała się patronką konspiracji.

 

W sierpniu 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny na dachu gmachu Akademii Górniczej (dopiero w 1947 dodano do nazwy hutników) postawiono posąg św. Barbary. Niestety, ani figura, ani jej twórca nie przetrwali wojny.

 

                       

               Jak to z figurą św. Barbary na gmachu AGH  było.

 

Przed II wojną Akademia Górnicza myślała o zwieńczeniu głównego gmachu rzeźbą. 
Karol Hukan zaproponował skrzydlatą postać geniusza nauki/pracy. 
 
Zmieniono jednak koncepcję na postać św. Barbary-patronki górników. Jej  wykonanie powierzono rzeźbiarzowi Stanisławowi  Zbigniewiczowi. Figura miała 7 metrów wysokości, wykonana była z drewna obitego miedzianą blachą.
Uroczyście zamontowano ją 24 sierpnia 1939 roku. Figura  przedstawiała świętą siedzącą na tronie, okrytą płaszczem, ze złotą koroną na głowie. W prawej ręce trzymała wizerunek pozłacanej baszty, natomiast w lewej otwartą księgę. 
 

Po zajęciu Krakowa przez Niemców budynek AG został przejęty na siedzibę urzędu generalnego gubernatora.
W styczniu 1940 zrzucono figurę z dachu. Blachę przetopiono, natomiast drewniany korpus rozebrano na części. 

   Tragiczne były losy wykonawcy rzeźby Stefana Zbigniewicza . Zginął w wieku 38 lat.

Został aresztowany 16 kwietnia 1942 roku w Kawiarni Plastyków przy ulicy Łobzowskiej. Łącznie aresztowano wtedy 198 osób. Szybko trafił do KL Auschwitz.

 Został rozstrzelany w masowej egzekucji 27 maja 1942 roku pod Ścianą Straceń.
Ofiary wyprowadzono na miejsce kaźni czwórkami i wygłaszano formułę: Za zamordowanie szefa lotnictwa niemieckiego w Krakowie jesteście skazani na śmierć. Po tej zapowiedzi padały strzały. Przy egzekucji byli obecni: kierownik obozu Hans Aumeier, szef wydziału politycznego Maximilian Grabner oraz kierownik wydziału zatrudnienia Heinrich Schwarz.


    30 maja 1999 św. Barbara wróciła na szczyt AGH przy okazji obchodów 80-lecia uczelni.
Ta druga figura została wykonana z blachy miedzianej ciętej w pasy, formowanej i spawanej. Wykonał ją Jan Siek, który wcześniej rzeźbił jedną z figur przed gmachem.

 

 

 

 

 

Święta Barbara-patronka nie tylko górników

04 grudnia 2020
Malarze przy malowaniu Panoramy Racławickiej MHW